Ubezpieczenie OC jest obowiązkowe, a stosowny dokument trzeba mieć przy sobie w razie kontroli pojazdu.

Ubezpieczenie OC jest obowiązkowe, a stosowny dokument trzeba mieć przy sobie w razie kontroli pojazdu. Kto o tym zapomina, albo nie chce pamiętać, spotka się z surowymi konsekwencjami.

Od 30 czerwca 2009 roku obowiązuje nowelizacja (Dz.U. 2009 nr 91 poz. 739), w myśl której skontrolowany kierowca, nie posiadający przy sobie polisy, zapłaci jedynie mandat (art. 95 kodeksu wykroczeń: „Kto bowiem prowadzi na drodze publicznej pojazd, nie mając przy sobie wymaganych dokumentów, podlega karze grzywny do 250 złotych albo karze nagany”).  

Każdy organ upoważniony do kontroli drogowej (Straż Graniczną, organy celne, organy właściwe w sprawach rejestracji pojazdów i Inspekcję Transportu Drogowego) po stwierdzeniu, że kierowcę nie posiada przy sobie polisy zgłasza ponadto ten fakt do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, który sprawdza stan faktyczny. Jeśli okaże się, że kierowca nie posiada w ogóle opłaconej polisy ubezpieczeniowej, sankcją będzie kara pieniężna, sięgająca kilkuset lub nawet kilku tysięcy złotych.

Dlaczego OC?
Od 1 stycznia 2010 obowiązują zaktualizowane pytania testowe do egzaminowania kandydatów dla kierowców.  Pojawiło się w nich następujące pytanie:
„Kierujący samochodem osobowym powinien mieć przy sobie:
A. dokument stwierdzający dopuszczenie pojazdu do ruchu
B. Prawo jazdy
C. dokument stwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia OC posiadacza pojazdu lub opłacenie składki ubezpieczenia OC”.
Odpowiedzi prawidłowe brzmią: ABC

Dlaczego również C ? – zapytał mnie jeden z czytelników „Strefy Jazdy”.
Postaram się w sposób wyczerpujący opisać obowiązujący stan prawny i odpowiedzieć na pytanie.

Czym jest ubezpieczenie OC?
Ubezpieczeniem obowiązkowym jest ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów, zwane dalej ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Co istotne, przepisy dotyczące obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych stosuje się także do posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, przed jego rejestracją, jak również do posiadacza lub kierującego pojazdem zarejestrowanym za granicą, niedopuszczonym do ruchu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz do posiadacza lub kierującego pojazdem historycznym, od chwili wprowadzenia tych pojazdów do ruchu.
Spełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego ustala się na podstawie polisy lub innego dokumentu ubezpieczenia, potwierdzającego zawarcie umowy tego ubezpieczenia, wystawionego przez zakład ubezpieczeń. Jeżeli kontrolowany nie okaże dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia obowiązkowego lub dowodu opłacenia składki za to ubezpieczenie, organ kontrolujący zawiadamia o tym Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Funduszu nie informuje się, jeżeli organ przeprowadzający kontrolę uzyskał informację z centralnej ewidencji pojazdów, potwierdzającą zawarcie umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.

Skutki braku OC
Art. 87 ust. 1a dodany przez art. 2 ustawy z dnia 5 marca 2009 r. (Dz.U.09.91.739) zmieniającej m.in. ustawę z dniem 30 czerwca 2009 r. stanowi, że osoba, która nie spełniła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego jest obowiązana wnieść opłatę, której wysokość wynosi równowartość w złotych – przy ubezpieczeniu OC posiadaczy samochodów osobowych - 500 euro, zaś samochodów ciężarowych i autobusów - 800 euro. Wysokość opłaty jest także uzależniona od okresu pozostawania posiadacza bez ochrony ubezpieczeniowej w każdym roku kalendarzowym i wynosi 20% opłaty w przypadku gdy okres ten nie przekracza 3 dni, 50% opłaty w przypadku gdy okres ten nie przekracza 14 dni, wreszcie 100% opłaty w przypadku gdy okres ten przekracza 14 dni.
Jeżeli opłata nie zostanie dobrowolnie zapłacona, podlega on egzekucji. Do egzekucji opłaty stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przy czym tytuł wykonawczy (dokument uprawniający do egzekucji) wystawia Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny.
Ponieważ podstawowa wysokość kary jest wyrażana w euro, przelicza się je na polską walutę, biorąc pod uwagę zmieniający się kurs. W ten sposób wysokość finansowej dolegliwości zmienia się rok do roku.

Obecnie, jako podstawę przeliczenia przyjęto średni kurs euro ogłoszony przez Narodowy Bank Polski według tabeli nr.1/A/NBP/2010 z dnia 04.01.2010 r. Wynosi on 4,0924 zł. Tym samym za brak OC w 2010 roku, kary są nieco mniejsze niż w roku ubiegłym i wynoszą: 100 proc. - 2050 zł, 50 proc. - 1020 zł, 20 proc. - 410 zł.
W roku 2009 stawki te wynosiły odpowiednio: 2090 zł, 1020 zł i 420 zł.
Bardziej dotkliwy będzie brak ubezpieczenia OC dla posiadaczy samochodów ciężarowych i autobusów. W ich przypadku kary wyniosą analogicznie: 3270 zł, 1640 zł oraz 650 zł.

Pora na wnioski
A wniosek może być tylko jeden – najlepiej w terminie płacić OC i mieć przy sobie stosowny dowód wpłaty. Wtedy kierowca nie musi się obawiać żadnej kontroli. Wybór należy do kierującego i posiadacza pojazdu. 

Damian Bogusławski, Strefa Jazdy